၁။
ျမဴးႂကြတဲ့ ေတးသံ ပ်ံ႕လြင့္လို႔ေန
ကူးေျပာင္းစ တန္ခူးေလမွာ...
လန္းဆတ္သည့္ ႏွစ္သစ္ကူး အခါသမယအား ျပန္လည္ တမ္းဆြတ္ ေနမိစဥ္တြင္ သႀကၤန္ မိုးေရစက္တုိ႔၏ ေနာက္ကြယ္က ဒဏ္ရာေတြ အေၾကာင္းလည္း သတိ ရမိသြားေတာ့သည္။ သႀကၤန္ တြင္းတုန္းကေတာ့ သဃၤန္းကၽြန္း ေဆး႐ံုႀကီး၏ သားဖြားမီးယပ္ ေဆာင္ထဲမွာ တိတ္တခိုး မ်က္ရည္ လည္ရင္းသာ သႀကၤန္ကို ကုန္ဆံုးခဲ့ရဖူးသည္။
သႀကၤန္က မိမိအတြက္ ဘာအဓိပၸာယ္မ်ား ရွိလိုက္ပါသလဲ။ ပုထုဇဥ္ ပီသစြာပင္ အနည္းငယ္ ျဖစ္ေစ သႀကၤန္ေရ စိုခ်င္မိသည္ေပါ့...။ ေနာက္ဆံုးေတာ့လည္း ေဟာက္ဆာဂ်င္ ကေလးမ်ား က်ီစယ္လုိက္ေသာ ေရတစ္ေျပာက္၊ ႏွစ္ေျပာက္ ခန္႔ျဖင့္သာ ေဆး႐ံု၌ အက်ဥ္း႐ံုး သႀကၤန္ေလး ျဖစ္ပြားခဲ့ရသည္သာ။ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ မတုိင္မီအထိ ဘယ္တစ္ရက္ကမ်ား ကၽြန္မအတြက္ အခြင့္အေရး ေပးလာလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္မိျမဲ။
“ဗိုက္ေတြေနာ္၊ သည္ဗိုက္ေတြကို တစ္ဗိုက္ခ်င္းစီ ေသာ့ခတ္ ထားပစ္ခ်င္တယ္”
တိုက္ဆုိင္တာ ေပပဲလား။ သႀကၤန္ရက္ ဆုိမွျဖင့္ ၀ီွးခ်ဲေပၚ မသက္မသာ ေရာက္လာသည့္ လူနာေတြက ေမြးလူနာေတြ ျဖစ္ေနေလေတာ့ ေမသႀကၤန္၊ ေမာင္သႀကၤန္ေလးေတြ ေလာကႀကီးထဲ ေရွာေရွာရွဴရွဴ ထြက္လာဖို႔ ႏွစ္ေပါင္းမည္မွ် ၾကာေအာင္ ေဆး႐ံုေပၚ အိမ္ေစာက္ ခဲ့့ရၿပီးၿပီလဲ။ ေတြးမိတုိင္း အသည္းကေတာ့ တစ္ခ်က္ေလာက္ ေအာင့္ရပါသည္။
“အူ၀ဲ”
သံရွည္ဆြဲ ေအာ္ဟစ္လုိက္သံက ေဆး႐ံု အျပင္ဘက္ရိွ ေရစို ေနၾကသူမ်ားႏွင့္ အၿပိဳင္။ ကုိယ့္ ဘ၀ကုိယ္ ဘယ္လုိနည္းႏွင့္မွ မပုိင္ေတာ့ပါဘူးဟု ယူက်ဳံးမရ ျဖစ္မိသည့္ ျပန္လဲယူ မရႏိုင္ေသာ ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္၏ဘ၀၊ ထုိထက္ ဆုိးရြားသည္က ဘြဲ႔လြန္ ဘာသာရပ္အား သားဖြားမီးယပ္ အထူးျပဳ ျဖစ္ခဲ့ သည္ကိုက မဟာအမွား ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီ။ သို႔ရာတြင္ ဆည္းလည္းသံ ပမာ “အူ၀ဲ”ဟု ေအာ္ျမည္ လုိက္သံေလးေတြေၾကာင့္သာ သက္ျပင္းေတြ ညင္သာ ခဲ့ရသည္။
“လက်္ာတုိ႔မ်ားေနာ္၊ ေမြးခါနီး စိတ္မရွည္ဘူး။ ကေလးလည္း ထြက္ၿပီးေရာ ႐ုပ္ေရာ အသံပါ ခ်က္ခ်င္း ေျပာင္းသြားတာ”
ဘြဲ႔လြန္ အတူတက္ခဲ့သည့္ သူငယ္ခ်င္း ေဟမာက ဖြင့္ဟေတာ့ ကၽြန္မ ေထာက္ခံ လုိက္ပါသည္။ ေဟမာက ဘြဲ႔လြန္အတူ တက္ခဲ့ဖူး႐ံု မက ေဆးတကၠသုိလ္ ၂ ေက်ာင္းသူ ဘ၀ကတည္းက ရင္းႏွီးေသာ သူငယ္ခ်င္းေတြ ျဖစ္ေလေတာ့ ကၽြန္မ ၀မ္းနာအား ေဟမာပင္ သိကၽြမ္းခဲ့ဖူးသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သႀကၤန္ ေရာက္ၿပီဆုိလွ်င္ ေဟမာက ကၽြန္မ နား၌ အရိပ္ တၾကည့္ၾကည့္။
သဃၤန္ကၽြန္း ေဆး႐ံုးႀကီး ဆီမွာ ကၽြန္မ ခုိ၀င္ နားခဲ့သည့္ ႏွစ္အေရအတြက္က ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခု စာေက်ာ္ရစ္ခဲ့ၿပီ။ ကၽြန္မ တြယ္တာေသာ ေဆး႐ံု ႀကီးဆီမွာ ကၽြန္မအတြက္ ပညာ ဆည္းပူးခဲ့ဖူးသလို ေျမာက္ျမားစြာေသာ အသက္ေတြကို ကယ္တင္ ခဲ့ဖူးၿပီ။
“ဆရာမ ကုိယ္တုိင္ ကၽြန္မကေလးကို နာမည္ မွည့္ေပးပါ”
ဟု ေတာင္းဆုိဖူးသူေတြေၾကာင့္ စိတ္လြတ္ လပ္ေပါ့ပါးစြာ ေပးမိလိုက္ေသာ နာမည္ေလး ေတြအား ခုခ်ိန္ထိ မွတ္မိေနဆဲ ျဖစ္ရသည္။ အထူးသျဖင့္ သႀကၤန္ရက္အတြင္းက ေမြးဖြား ေပးခဲ့ဖူးေသာ ကေလးမ်ားအား ပိုလို႔ အမွတ္ ရမိသည္။ ေမသႀကၤန္၊ ဧၿပီမိုး၊ မုိးစက္ခင္၊ သႀကၤန္ေအး၊ သႀကၤန္ျပည့္စံု၊ အို- စံုမွစံုလင္ လြန္းလွေတာ့။
ပင္ပန္းလြန္း အားႀကီးသည့္ အခုိက္အတန္႔ ေတြထဲ သူတို႔ ကေလးေတြကို နာမည္ မွည့္ေပးဖို႔ ထပ္မသြားဖို႔ ေရးမွတ္ စီစဥ္ ရတာကလည္း ကၽြန္မ အတြက္ သႀကၤန္က ေပးသည့္ တာ၀န္တစ္ခု ျဖစ္ ေနေသးသည္။ ျမဴးႂကြသည့္ ေတးသံႏွင့္ ပိေတာက္ဖူးစို႐ံု ဖ်န္းပက္ခဲ့ေသာ သႀကၤန္မိုးေရ စက္ေတြ လြင့္ျပယ္သြားၿပီ ဆုိလွ်င္ျဖင့္ အိုဂ်ီအားလံုး ေၾကာက္လန္႔ ေနရေတာ့သည္။ သႀကၤန္ ဆုိတာက ဒဏ္ရာကုိလည္း ေမြးဖြား ေပးတတ္သည္ မဟုတ္လား။
၂။
“သည္အခ်ိန္ ေရာက္လာရင္ကြယ္ ကုိယ္တုိ႔ လက္ေတြ ျခစ္ျခစ္လာတယ္”
ေဟမာ အရႊန္းေဖာက္လုိက္သည့္ အခါ သမယမွာ အမွန္တကယ္ပင္ ကၽြန္မတုိ႔ ေဆး႐ံု၌ အျခစ္ဇာတ္ ခင္းေနေခ်ၿပီ။ အရင္ကမွ တဖြဲဖြဲႏွင့္ လူနာေတြ ေရာက္လာရသည့္ အထဲ သႀကၤန္ ၿပီးဆံုးရက္ အပတ္ အနည္းငယ္ အတြင္းမွာေတာ့ မေတြ႔ခ်င္ဆံုး အမ်ဳိးအစားေတြမွာ အျခစ္ လူနာမ်ား ပင္ျဖစ္သည္။
ေရာက္လာသည့္ ပံုစံက ညင္သာ ႏူးညံ့စြာ ဆုိက္ေရာက္ လာတာမ်ဳိး မဟုတ္။ ေသမင္းအား လက္ခ်ိတ္လ်က္ ပိုးဆိပ္သင့္ လက္လြန္ၿပီး မရွဴ ႏုိင္ မကယ္ႏိုင္ ပံုစံမ်ဳိးျဖင့္ ေရာက္လာတာမ်ဳိး။ သည္ၾကားထဲမွာ ေရာဂါ ရာဇ၀င္ ေမးလုိက္ေတာ့ အေတာ္ အူေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္သည့္ အေျဖမ်ဳိး ေၾကာင့္ ေဒါသ ထြက္ဖူးတာလည္း အႀကိမ္ႀကိမ္။
“သူက ကၽြန္မ ညီမေလးပါ ဆရာမရယ္။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ အဲဒီေန႔က သူ႔ေယာက်္ား နယ္ထြက္ သြားတယ္။ အဲေတာ့ သူ႔အိမ္ ကၽြန္မက လုိက္သြားေရာ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့.....”
“ေမးတာေျဖပါ၊ ရွင့္လူနာေရွာ့(ခ္) ရေန တယ္။ ရွည္ရွည္ေ၀းေ၀းေတြ မေျပာပါနဲ႔။ အခ်ိန္ လံုး၀ မရဘူးေလ”
ဆရာ၀န္ေတြ ေဆး႐ံုေပၚမွာ သည္လုိလူနာ ေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ေရးႀကီးခြင္က်ယ္ စြန္႔စား ေနရသလဲ သေဘာ မေပါက္ၾကသူမ်ား ကေတာ့ ေအာ္ဟစ္ ေနတာကိုသာ ျမင္ၾကသည္။ ႏိုင္ငံတကာေရာ ကမာၻ႔ အဆင့္မီ သားဖြားမီးယပ္ စာအုပ္ႀကီးေတြထဲမွာ ျပ႒ာန္းထားတာသည္ “Shout for help“။ ထုိအခ်ိန္၌ ၀ါ့(ဒ္) ထဲတြင္ ရႏုိင္သမွ် လူစုႏွင့္ အေျပးအလႊား အလုအယက္ အသက္ကယ္ဖုိ႔ စြန္႔စားၾကရသည္သာ။ လူနာ ေရွာ့(ခ္)ရေနသည့္ အခိုက္အတန္႔ အတြင္း မွန္ကန္ ေသာ ေရာဂါ ရာဇ၀င္မွလြဲ၍ ကၽြန္မတုိ႔သည္ တျခားဘာကိုမွ စိတ္မ၀င္စားပါ။
သည္အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ “ညီမရဲ႕ ညီမေလးက ဘယ္လုိျဖစ္လုိ႔ သည္လုိပံုစံ ျဖစ္သြား ရပါသလဲ” ဟု ညင္သာ လြန္းေနလွ်င္ေတာ့ ေသမင္းက အလစ္ ၀င္ေတာ့မွာ ျဖစ္သည္။ ေသမင္းႏွင့္ ဆရာ၀န္သည္ စကၠန္႔ လက္တံမ်ားအား တစ္ခ်က္မွ် မ်က္ျခည္ ျပတ္သြားလို႔ မရႏိုင္ေသာ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားျဖစ္သည္။
“ဟုတ္ကဲ့ပါ ဆရာမ၊ မညာပါဘူး။ ရထားေပၚက ျပဳတ္က်တာပါ”
“မညာနဲ႔ေနာ္၊ ဒါ ကၽြန္မညီမ မဟုတ္ဘူး။ ရွင့္ညီမ၊ တစ္ခုခု ျဖစ္သြားရင္ ရွင့္ညီမသာ ျဖစ္မွာ။ ရထားေပၚ ရထား ေမာင္းေနလ်က္က ျပဳတ္က်ၿပီး ဗိုက္တစ္ခုတည္းကိုသာ ေရြးခ်ယ္ ထိတယ္ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ကို ရွင္ဘယ္လို အေတြးအေခၚမ်ဳိးနဲ႔ ေတြးလုိက္ပါလိမ့္”
ထုိအခါမွ တုန္လႈပ္ေသာ အၾကည့္ျဖင့္ အမွန္တရားအား မခ်ိတင္ကဲ ထြက္ဆုိေလေတာ့သည္။
“ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာမရယ္၊ လက္သည္နဲ႔ ၾကံမိၾကံရာ ၾကံလုိက္ရတာပါ” ဆုိတာမ်ဳိး။ လူနာ ေတြက အေတာ္ ဆိုးရြားတာေတြလည္း ပါသည္။ သူတုိ႔ စိတ္ထဲ၌ ဆရာ၀န္ေတြကို ညာဖို႔က အရင္။ အသက္ဟူသမွ် ေဆး႐ံုေရာက္လွ်င္ မေသဟု မ်ား တထစ္ခ် ခံယူထားၾကေလသလား။ အဆုိးဆံုး အဆင့္ “Irreversible Shock”၊ “ျပဳျပင္၍ မရႏိုင္ ေတာ့ေသာ ေရွာ့(ခ္)” ၀င္ၿပီ ဆုိလွ်င္ေတာ့ မ်က္ရည္မိုး ၿဖိဳင္ၿဖိဳင္ ရြာခ်ျပေတာ့သည္။
ကုိယ္၀န္ ဖ်က္ၿပီးသည္မွာ ငါးရက္ခန္႔ ရိွၿပီ။ သည္အေတာအတြင္း အိမ္မွာ အျပင္းဖ်ားၿပီး ဗိုက္တစ္ျပင္လံုး မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ ေအာင့္ေနသည္။ ထိုအထိ ေထာင္က်မည္ စိုးေသာေၾကာင့္ ေဆး႐ံုသုိ႔ ေခၚမလာေသး။ ပိုးဆိပ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ၿပီး အလြန္ အစြမ္းထက္ေသာ ပဋိဇီ၀ ေဆးေတြျဖင့္ပင္ ေခ်မႈန္း မရႏုိင္ေတာ့ေသာ ေနာက္ဆံုး အဆင့္က်မွ ေထာင္ က်မွာ မေၾကာက္ေတာ့ဘဲ ေပၚလာေတာ့သည္။
ျဖဳတ္ခနဲ ေႂကြလြင့္ သြားတာကိုပင္ လူနာရွင္ ေတြက ဆရာ၀န္ေတြ၏ အျပစ္လိုလို မေက်မနပ္ မ်က္ေစာင္း ခဲသူကခဲ၊ ေတာက္ေခါက္သူက ေခါက္၊ အံႀကိတ္သူက ႀကိတ္၊ တုိင္သူကတိုင္ ေသာင္းက်န္းၾကေလေတာ့သည္။ သူတို႔ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ား ေယဘုယ် ဆန္လုိက္သလဲ ဆုိလွ်င္ ဆရာ၀န္ေတြက လူနာ တစ္ေယာက္ကုိမွ မေသေစရ ဆုိသလိုမ်ိဳး ျဖစ္သည္။
“သူတို႔ကုိယ္တုိင္ လုပ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥ သူတို႔ ဘာသာ ေျဖရွင္းပါလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေဆး႐ံုကို အခ်ိန္မီ လာၾကပါလား။ ေသမင္းလက္ထဲ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ေရာက္ေနေတာ့မွ ငါတုိ႔ ႀကိဳးစားေနလ်က္ ေသသြားတာက် မေက်နပ္ၾကဘူး။ ဖ်က္ေပးတဲ့ လက္သည္က် ေက်းဇူး အလြန္တင္”
ေဟမာသည္ ထိုကိစၥမ်ဳိးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အျမဲတေစ ေဒါသ ထြက္ရသူျဖစ္သည္။ လူနာဆုိ တာမ်ဳိးက လုိခ်င္ၾကတာပဲသိသည္။ လုိက္နာ က်င့္သံုးဖုိ႔ရာ ေ၀းစြ။ ခုေခတ္ ကုိရီးယား ကားေတြ ေခတ္စား လာလုိ႔ပဲလား။ ထစ္ခနဲရိွ တုိင္မယ္ ဆုိတာခ်ည္း။ သူတို႔ တုိင္ခ်င္သည့္ ဆရာ၀န္က ဘယ္အတုိင္းအတာထိ သမားေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ဖူး သလဲ။ ဟစ္ပိုကေရးတီး က်မ္းက်ိန္စာအား ဘယ္ေရြ႕ဘယ္မွ် လုိက္နာက်င့္သံုး ခဲ့ဖူးသလဲ။ ထုိ႕ေနာက္ ထုိဆရာ၀န္က သူတို႔ လူနာေတြ အတြက္ အခ်ိန္ႏွင့္ လုပ္အား ဘယ္ေလာက္ထိ ပြန္းပဲ့ေစခဲ့ဖူးသလဲ။
ဒါေတြကိုေတာ့ ကုိကိုတုိင္၊ မမတုိင္မ်ား တစိကေလးမွ် နားမလည္ဖူးေသာ၊ နားလည္၍လည္း ဘယ္ေတာ့မွ ရမည္မဟုတ္ေသာ၊ နားလည္ရန္ ႀကိဳးစားမည္လည္း မဟုတ္ေသာ အရာမ်ားသာ ျဖစ္ေလေတာ့သည္။ ဆယ္တန္းေအာင္ လက္မွတ္ တစ္ခုျဖင့္ တကၠသိုလ္ေလွ်ာက္လႊာေနရာ၏ အမွတ္စဥ္ ၁ ၌ ေဆးတကၠသိုလ္ဟု ရဲ၀ံ့စြာ ေလွ်ာက္လိုက္မိ သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္သက္လံုး ကၽြန္မတုိ႔သည္ ဆရာ၀န္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အတူ ထုိ႔ေန႔မွစ၍ ကၽြန္မတုိ႔သည္ ကုိယ္ပိုင္သည့္ အရာဟူသမွ် စြန္႔လႊတ္ပစ္ လိုက္ရၿပီဆုိတာ ျပန္ျပင္ခြင့္မရ ေလာက္ေအာင္ ခရီးတစ္၀က္ က်ဳိးမွ ရိပ္စားမိခဲ့ၿပီ။ ေဆးေက်ာင္း တက္ကတည္းက အခ်ိန္ေပါင္း မ်ားစြာ၊ ေငြေၾကးမ်ားစြာ၊ ကုိယ္ပိုင္ လြတ္လပ္ခြင့္ မ်ားစြာ၊ တျခားတျခား အိပ္မက္မ်ားစြာ စြန္႔လႊတ္ရင္း ပင္ပန္း ဆင္းရဲမႈအား ထိမ္းျမားၾကရသည္။
ဗိသုကာ ပညာရွင္ သူငယ္ခ်င္းအား အားက် မိစဥ္တြင္ေတာ့ ကၽြန္မ မီွတြယ္ထားေသာ နံရံအား ဘယ္လုိနည္းႏွင့္မွ မစြန္႔လႊတ္ ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ဆင္း ရဲမႈထဲ ေနသားက်စြာပင္ ရင္ခုန္ရပါသည္။
“နင့္မွာလည္း ပင္းပန္းလုိက္တာ လက်္ာရယ္၊ အစကတည္းက နင္သာ အာခီတက္ လုပ္ခဲ့ရင္”
“အား- ေတာ္ေတာ္ လင္း၊ ငါ့ဘ၀ ငါ ရင္ခုန္တယ္။ ငါ ေက်နပ္တယ္”
သူငယ္ခ်င္း ကုိယ္တုိင္ ေဆာက္လုပ္ဒီဇိုင္း ဆြဲထားသည့္ အိမ္ကေလး။ ကၽြန္မ စိတ္ကူးထဲက အႀကိမ္ႀကိမ္ လုိခ်င္ခဲ့ဖူးေသာ ျပင္သစ္ ရနံ႔ေတြ ေပါင္းစုထားသည့္ အိမ္ကေလးအား ျမင္မိေတာ့ မုဒိတာ ပြားရသည္။
“နင့္အိမ္ကို ငါကိုယ္တုိင္ ဒီဇိုင္းဆြဲေပးပါ့မယ္ လက်္ာရယ္။ နင္က ျပင္သစ္ရနံ႔ကုိ ခ်စ္ေတာ့”
“အလကားလား”
“အလကားေပါ့ဟ”
ကၽြန္မ အနည္းငယ္ အူေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္စြာ အသံထြက္ ရယ္ေတာ့ သူမပါ ဘုမသိ ဘမသိ လုိက္ရယ္သည္။
“ေအးေပါ့ လင္းရယ္၊ ေနာက္အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္ ေလာက္ဆုိရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ရိွပါတယ္”
ေနာက္ထပ္တစ္ခါ အသံထြက္ရယ္ေတာ့ လင္းက လိုက္မရယ္ပါ။
၃။
“NA ေရာက္တယ္”
ထိတ္ခနဲ ျဖစ္သြားေသာ ရင္အစံုအား အသာ ဖိလ်က္ ကၽြန္မႏွင့္ ေဟမာ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ မေျပာဘဲႏွင့္ နားလည္လုိက္ၾက၏။ လူနာအား မျမင္ေသးခင္မွာပင္ ဆုိး၀ါးေသာ ကၽြန္မတုိ႔ႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အသား က်ဖူးေသာ အနံ႔တစ္ခု။ ထုိအန႔ံ၏ ေနာက္၌ကပ္လ်က္ လိုက္ပါလာသူ တစ္စံုတစ္ေယာက္။ ေသမင္း၏ အေငြ႔အသက္ မျပယ္ႏိုင္ေသာ ညီႇစို႔စို႔ ပုပ္ေဟာင္ ေဟာင္ အနံ႔မ်ဳိး။
ထင္သည့္အတုိင္း ပင္ပန္း ညႇိဳးေလ်ာ္စြာ ေသြးမရိွသလို ျဖဴဆုတ္ေနသူ ကေလးမေလး။
“ဂိုင္နီ(Gynae) ေပးရွင့္ ေရာက္တယ္။ အင္ ဂ်ဴး(စ္) (Induced Abortion) ေဟ့၊ ေရွာ့(ခ္)နဲ႔”
၀ါ့(ဒ္)ထဲ၌ ရႏိုင္သမွ် လူထုအား စုစည္းလ်က္ ပထမဆံုး အေနျဖင့္ အကူအညီ ေတာင္းရ ေတာ့သည္။
“G & M (ေသြးအုပ္စု ခြဲျခင္းႏွင့္ တိုက္ဆုိင္ စစ္ေဆးျခင္း)ေဖာက္၊ Screening (ကူးစက္ႏိုင္ ေသာေရာဂါရိွ/မရိွ စစ္ေဆးျခင္း)လုပ္၊ လိုင္းခ်ိတ္ယ္
”
ေျပာရင္းက ေသြးေၾကာ ရွာရသည္။ အနည္းငယ္ ျပားခ်င္ေနေသာ၊ သိပ္မေကာင္းေတာ့သည့္ ေသြးေၾကာမ်ားထဲ ခက္ခဲစြာ အပ္စိုက္၊ အေရးေပၚ ေသတၱာထဲမွာ ေဆာင္ထားသည့္ ေနာ္မယ္(လ္) ေဆးလုိင္း (Normal Salind) ပုလင္းအား လူနာ၏ ဘယ္လက္ဖ်ံႏွင့္ ညာလက္ဖ်ံ ႏွစ္ဖက္ၿပိဳင္ လ်က္ကသြင္း။ အေရးေပၚ ေသြးႏွစ္လံုးေတာင္း။ သည္အခ်ိန္မွာ တစ္စံုတစ္ခု ခပ္ေသးေသး အရာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လြဲေခ်ာ္သြားလွ်င္ ေသမင္းက ျပက္ရယ္ ျပဳေတာ့မွာ ျဖစ္သည္။
ထင္သည့္ အတုိင္းပင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္သည္ ဆုိးရြားစြာ ျပဳတ္က်ေနခဲ့ၿပီး ေသြးခုန္ႏႈန္းကေတာ့ တစ္ဟုန္ထိုး ျမန္ေနခဲ့သည္။ ပုပ္ညီႇေနေသာ အန႔ံက မိန္းမ တစ္ေယာက္၏ အဂၤါအစိတ္အပိုင္း ပိုး၀င္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ညႊန္ျပေနသည္။ ကၽြန္မသည္ အေျခအေနကို အလြန္ ေၾကာက္ပါသည္။ တစ္ခုခု ျဖစ္ေတာ့မလုိ အာ႐ံုမ်ဳိး။ မဟုတ္ဘူး။ တစ္ခုခု ျဖစ္ခဲ့ဖူးသလို အထင္မ်ဳိး။ ဘုရားေရ။ ကၽြန္မ သူ႔ကို တစ္ေနရာရာမွာ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ျမင္ခဲ့ဖူးပါရဲ႕။ ဘယ္ေနရာမွာ သိကၽြမ္းဖူးပါလိမ့္။
“မာလာ”
႐ုတ္တရက္ ဆုိ႔နင့္စြာ တမ္းတလုိက္သည့္ အသိ၀ိညာဥ္ တစ္ခုထဲမွာ သူမနာမည္ ကပ္ၿငိ လာသည္။ အျဖစ္အပ်က္ေတြ တုိက္ဆုိင္လြန္း သည္ဟု ဆုိရမလား။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ခန္႔က ကၽြန္မ တစ္ေယာက္တည္း ထုိင္သည့္ ေဆးခန္းသို႔ သူမ လာျပခဲ့ဖူးသည္။ အနည္းငယ္ ကပိုက႐ုိ ၀ဲက်ေနေသာ ဆံႏြယ္မ်ားအား သပ္တင္လုိက္ေတာ့ သူမနဖူးျပင္က်ယ္၌ ျခစ္ကုတ္ ဒဏ္ရာေတြ။
ထုိတုန္းကတည္းက မာလာႏွင့္ အတူ အရက္ခိုး ေ၀ေနသည့္ မ်က္၀န္းမ်ားအား ယွဥ္တြဲ တတ္သည့္ အက်င့္တစ္ခု ကၽြန္မ၌ ပုိင္ဆိုင္ရ လာၿပီ။ သူမ၏ ျပႆနာသည္ “Domestic Violence” ဟူေသာ “အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈ”ဟု ပဲဆုိရမလား။ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ မ်ားစြာထဲ ေပ်ာ္၀င္ အသားက်ေနတာကိုပင္ သူမမွာ က်င့္သားရ မထူးျခားေတာ့ သေယာင္။
သံုးလခံ သေႏၶ တားေဆးအား ပံုမွန္ လာထုိးေနလ်က္က သူမတစ္ေယာက္ လြတ္သြားသည့္ အခါမ်ဳိးလည္း ရိွ၏။ နီရဲေနေသာ အငမ္းမရ ရန္လုိေနသည့္ သူမခင္ပြန္း။ ခင္ပြန္းဟုပင္ မေခၚ ထိုက္ေသာ သာမန္ထက္ အမ်ားႀကီး ယုတ္ညံ့ သိမ္ဖ်င္းသည့္ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္အား ကၽြန္မ အမုန္းဆံုး ျဖစ္ခဲ့မည္ ထင္သည္။ ကၽြန္မထံ မာလာ ေဆးလာ ထုိးတာကိုပင္ သူ႔အား ရဲတုိင္မည္ အထင္ ႏွင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ကလူ ျပဳတတ္သူလည္း ျဖစ္၏။
“ကၽြန္မ ကုိယ္၀န္ရလုိ႔ မျဖစ္ဘူး”
မာလာ အျမဲတေစ ကၽြန္မေရွ႕၌ ညည္းျပသည့္ စကားျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေနာက္ သူမ အၾကာႀကီး ေပ်ာက္သြားသည္။ သႀကၤန္ မတုိင္မီ လေပါင္းမ်ားစြာ။ ျပန္ေပၚမည့္ ေပၚလာေတာ့လည္း ကၽြန္မ အတိတ္အား တူးဆြသည့္ ပံုစံမ်ဳိးျဖင့္။ ခဏေနေတာ့ အေရးေပၚ ေတာင္းထားသည့္ ေသြးအား သြင္းလိုက္ရသည့္ အခိုက္ မာလာအား လွမ္းၾကည့္ျဖစ္ေတာ့ ရယ္ျမဴးဟန္ သူမ မ်က္၀န္းေတြ ႏွင့္ တုိက္ဆုိင္သြားသည္။ ထုိမ်က္လံုးမ်ဳိးကို ကၽြန္မ တစ္ေနရာရာ၌ ရင္းႏွီး ကၽြမ္း၀င္ခဲ့ဖူးသည္။ အဲဒီ မ်က္လံုးမ်ဳိး ဘယ္ေနရာမွာ ျမင္ခဲ့ဖူးလိမ့္ မလဲ။
အေျခအေန အားလံုး တည္ၿငိမ္စ ျပဳသည့္ အခ်ိန္မွာေတာ့ အရက္ခိုး ေ၀ေနသည့္ မ်က္၀န္း တစ္စံုအား အျပာေရာင္ ကန္႔လန္႔ကာ ေနာက္၌ ဖတ္႐ႈမိသြားသည္။ ေတာင္းပန္ တိုးလွ်ဴိးသည့္ မ်က္လံုးေတြလား။ ေက်နပ္ အားရဟန္ မ်က္လံုး မ်ဳိးလား။ မဟုတ္ေခ်။ ေလာကႀကီးသည္ သူႏွင့္ဘာမွ မဆိုင္ေတာ့သေယာင္ ဗလာသက္ သက္ မ်က္လံုးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။
၄။
“ေၾသာ္- အခ်စ္ ဇာတ္လမ္းေတြေၾကာင့္ အျခစ္ ျပႆနာ လုပ္ေနရတယ္ေနာ္”
သႀကၤန္တြင္း လူငယ္ပီသစြာ လြတ္လပ္ ပ်ံသန္းျမဴးထူးခဲ့ၾကသူေလးမ်ား၊ လြတ္လပ္စြာ ကုိယ္၀န္ရိွသြားေသာ ျဖစ္ရပ္အတြက္ ေစ်းေပါေပါႏွင့္ ခပ္လြယ္လြယ္ နည္းလမ္းတစ္ခုဆီ ခ်ဥ္း ကပ္လုိက္ၾကေတာ့ အေျဖက အသက္ဆံုး႐ႈံးျခင္းသာ ျဖစ္ေလေၾကာင္း သူတို႔ေလးေတြ ေတြးမွေတြး တတ္ရဲ႕လား။
“မိုးမိုးကို နင္ သတိရမွာပဲေနာ္။ မာလာက တကယ္တမ္းေတာ့ ဆယ့္ကိုးႏွစ္သာသာ ရိွေသးတာ။ Rtenage Pregnacy ကုိ လြယ္လင့္တကူ ဖ်က္ဆီးခ်င္တာက တစ္ေၾကာင္း၊ ေယာက်္ားကို အရြဲ႕တုိက္ၿပီး ခင္ပြန္း မဟုတ္သူ တျခားတစ္ေယာက္နဲ႔ အတူ ေနပစ္တာက တစ္ေၾကာင္း၊ အင္း- ထံုးစံအတုိင္း သည္သႀကၤန္မွာ ျဖစ္သြားရျပန္ၿပီ”
ေဟမာက ေတြးေတြးဆဆႏွင့္ ေျပာေတာ့ မိုးမိုးအား ပိုလို႔ သတိရျဖစ္သြားသည္။ လြန္ခဲ့ သည့္ တစ္ႏွစ္က သႀကၤန္ၿပီးစ အခ်ိန္ေလးမွာ မိုးမိုး ေဆး႐ံု တက္ရသည္။ မိုးမိုးက မာလာ့လိုေတာ့ အေျခအေန မေကာင္း။ မာလာက လက္မတင္ေလး အခ်ိန္မီ လိုက္၍ ရွင္က်န္ရစ္သည္။ မိုးမိုး ဒုကၡ ဘယ္ေလာက္ ဆုိးသလဲဆိုလွ်င္ သူမ ေဆး႐ံု ေပၚစေရာက္လာစဥ္၌ ဆရာ၀န္တိုင္း ေၾကာက္ ေသာ DIC (Dissiminated Intravarular Coagulation) ၀င္ေနခဲ့ၿပီ။
ခႏၶကုိယ္ရိွ ေသြးေၾကာမ်ားမွ ေသြးယိုစိမ့္ ျခင္း၊ ပိုးဆိပ္ပ်ံ႕ႏွံ႔၍ျဖစ္ေသာ ေရွာ့(စ္) (Septicaemic Shock)၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းလြန္းေသာ အဆင့္။ ထုိအဆင့္ေရာက္မွ Do OR Die ဟူေသာ ခြဲစိတ္ ဆရာ၀န္တုိ႔၏ ေရြးခ်ယ္မႈ။ အေျခအေန လံုး၀ မဟန္ႏိုင္ေတာ့သ ေလာက္ မွာပင္ ရွင္မ်ား ရွင္သြားမလား ဟူသည့္ ခပ္ယဲ့ယဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ပုပ္ပြေနေသာ သူမ၏ သားအိမ္အား ထုတ္ပစ္ရသည္။ ၀မ္းေခါင္း အတြင္းမွာ ေျမာက္ျမားစြာေသာ ပုပ္အဲ့အဲ့ ျပည္မ်ား၊ ဆုိးရြားစြာ ေရာင္ရမ္းေနသည့္ ကလီစာ အစိတ္အပုိင္းမ်ား၊ ပုိးသတ္ သန္႔စင္ထားေသာ ဆလိုင္းျဖင့္ ၀မ္းေခါင္းအား ေသခ်ာစြာ ေဆးေၾကာၿပီး ခ်ိန္မွာေတာ့ ကၽြန္မ ေျခကုန္လက္ပန္း က်ေနပါၿပီ။
“နင့္ညီမ၀မ္းကြဲေလးဆို”
ထုိတုန္းက ေဟမာသည္ ခြဲစိတ္ၿပီးမွ အေျခ အေနအား ရိပ္မိသည္။ ကုိယ့္ညီမကုိယ္ ခြဲစိတ္ ရဲသည့္ ဆရာ၀န္မ်ဳိး ဘယ္ႏွေယာက္မ်ား ရိွလိမ့္မလဲ။ အထူးၾကပ္မတ္ ကုသေဆာင္ထဲ မိုးမိုးအား ကုသ ေနစဥ္တြင္ေတာ့ ေဆး႐ံု ေရာက္ခါစ ယိုင္နဲ႔စြာ ရယ္ျပံဳးဖူးေသာ မုိးမိုး မ်က္လံုးမ်ားအား သတိ ရျဖစ္သြားသည္။ တစ္ခုခုကို အားရသည့္ မ်က္လံုးမ်ဳိး၊ တစ္စံုတစ္ခုအား အႏုိင္ ရသြားလုိ႔ ေက်နပ္ေနသည့္ မ်က္လံုးမ်ဳိး ျဖစ္သည္။
“ဒီဖစ္(Defibrillation) ထုမယ္”
ရပ္သြားေသာ ႏွလံုးအား ျပန္လည္ ႏိုးထလာရန္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ျဖင့္ ႀကိဳးစား ထု႐ုိက္ရဆဲ ကာလမွာပင္ မိုးမိုး၏ အႏိုင္ မ်က္လံုးမ်ားကို သတိ ရမိျပန္သည္။ မိုးမိုး ေက်နပ္သြားသည္။
“ေကာင္ေလးကို သူက အရမ္းခ်စ္တာ၊ ေကာင္ေလးက သူ႔ကို ေက်ာရ႐ံုပါ အစ္မရယ္၊ ထံုးစံအတုိင္း သႀကၤန္မွာ သူတုိ႔ လည္ၾကတယ္။ အတူ ေနမိၾကတယ္။ ျဖစ္လာတဲ့ အရာကို ေကာင္ေလးက လံုးလံုးျငင္းေတာ့ ေကာင္မေလးက ၿခိမ္းေျခာက္တယ္။ အလြယ္တကူ ရမယ့္ နည္းလမ္းကို ရွာၾကံလုိက္ေတာ့ ကိုယ္၀န္ဖ်က္မိ သြားတာေပါ့”
မုိးမိုး၏ သူငယ္ခ်င္းမေလးက က႐ုဏာ ေဒါေသာျဖင့္ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။ မုိးမိုးက ကၽြန္မႏွင့္ အလြန္ ရင္းႏွီးေသာ ၀မ္းကြဲညီမေလးျဖစ္ေပမယ့္ သည္ကိစၥမွာ ကၽြန္မအား တုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ဖုိ႔ ေကာင္းသည္။ EC ဟု အတိုေကာက္ သံုးႏႈန္းေသာ အေရးေပၚ သေႏၶတားေဆးကတ္ အေၾကာင္း သူမ မသိဘဲ ေနမလား။ ကၽြန္မကိုယ္တုိင္ ညီမ မ်ားအား စုစည္းလ်က္ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး အေၾကာင္း ပုိ႔ခ်ခဲ့ဖူးတာပဲ။
အေျဖမွာ သူမ ထုိေဆးလံုးမ်ားအား လံုးလံုး မေသာက္ခဲ့တာသာ ျဖစ္သည္။ ေကာင္ေလးကို သည္းထန္စြာ ခ်စ္ေသာ သူမဆီမွာ လက္စားေခ် လုိမႈေတြ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားစြာ စိမ့္၀င္ ေနလိမ့္မည္။ ေကာင္ေလးက ျငင္းဆိုေတာ့ အမွန္တကယ္ပင္ ဖ်က္ခ်ပစ္သည္။
ျခင္တစ္ေကာင္ပင္ မသတ္ဖူးသူ မိုးမိုးက ကေလး တစ္ေယာက္အား လြယ္လင့္တကူ ဖ်က္ ခ်ပစ္ဖုိ႔ဆုိတာ ေတာ္႐ံု အေတြးမ်ဳိးႏွင့္ ဟုတ္ဟန္ မတူပါ။
“သူ ႏုိင္သြားသလား ေဟမာ”
“ေကာင္ေလးလား”
“ဟင့္အင္း- ညီမေလး မိုး”
ေတြေ၀စြာ ဖြင့္ဟေတာ့ ေဟမာက အေျဖ ထုတ္သည္။
“ဘယ္သူမွ မႏုိင္ဘူး။ ေကာင္ေလးေရာ၊ ငါတုိ႔ ဆရာ၀န္ေတြေရာ၊ ေက်နပ္ သြားခဲ့တဲ့ မိုးမိုး ေရာ”
“ဒါဆို ဘယ္သူႏိုင္တာလဲ”
“ေသမင္း”
“လြယ္လုိက္တာဟာ”
ေကာင္ေလး ေဆး႐ံုသို႔ ေရာက္လာစဥ္ ကၽြန္မႏွင့္ ထိပ္တုိက္ ေတြ႔ေလသည္။ ခ်ည့္နဲ႔စြာ ေလွ်ာက္လွမ္းေနေသာ သူ႔ေျခလွမ္းေတြထဲမွာ ကၽြန္မ တစ္ခုခုကို ရွာေဖြရမည္။ သူ႔အား ထုိးႀကိတ္ ပစ္ခ်င္စိတ္ကို အႀကိမ္မ်ားစြာ မ်ဳိသိပ္လ်က္ ရင္ဆုိင္ပစ္လုိက္ခ်ိန္တြင္ ဘာအရိပ္အေယာင္မွ မရိွေသာ ဗလာသက္သက္ မ်က္လံုးမ်ား။ ထုိ မ်က္လံုးမ်ားႏွင့္ မာလာ့ ေယာက်္ား၏ မ်က္လံုး မ်ားမွာ တေထရာတည္း ျဖစ္ေသည္။
၅။
“ေနာက္ အဲလို မလုပ္နဲ႔ေတာ့ေနာ္ မာလာ၊ ကဲ- ကုိယ္တုိ႔ သားဆက္ျခား နည္းေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြး ၾကည့္ရေအာင္”
Post abortal Counselling ဟုေခၚေသာ ကုိယ္၀န္ပ်က္က်(သို႔) ဖ်က္ခ်ၿပီးေသာ လူနာမ်ားအား ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာ ေပးျခင္းအား မာလာ့ ကို ရွင္းျပလိုက္သည္။
“အေရး မပါေတာ့ပါဘူး အစ္မရယ္”
“ဘာလို႔လဲ”
“ကၽြန္မ သူနဲ႔ ကြာေတာ့မယ္”
“အုိ”
“ေနာက္ၿပီး ဘယ္သူနဲ႔မွ ေနာက္ထပ္ ဒီလို မျဖစ္ေစရေတာ့ဘူး”
“အင္း”
“ခုခ်ိန္ မာလာ အလုိခ်င္ဆံုးအရာဟာ ဘာလဲ သိလား မမ”
ညင္သာစြာ ေခါင္းခါလုိက္ေသာ အခါ မာလာ့မ်က္ရည္တစ္ပြင့္ လြင့္စဥ္က်လာတာႏွင့္ တိုက္ဆုိင္သြားပါသည္။
“မာလာ့ ရင္ေသြးေလးေပါ့”
သည္လုိ ဆုိေတာ့လည္း မိခင္စိတ္ မျပယ္တတ္သည့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ကေလး မေလးအား က႐ုဏာသက္မိရသည္။ မိန္းမေတြ ဘာေၾကာင့္ ကေလး ဖ်က္ရသလဲ။ ဖ်က္ခ်င္လုိ႔ ဖ်က္ရသူေတြလည္းပါသလို တျခားအေၾကာင္း ေတြေၾကာင့္ မဖ်က္ခ်င္ဘဲ တမင္ဖ်က္ၾကတာ မ်ဳိးလည္း ပါသည္။
ဘယ္ေတာ့မွ ေနာင္တရမည္ မဟုတ္ေသာ ၀ါရင့္ အဖ်က္သမားမ်ားအား ၾကံဳေတြ႔ရသလို အိမ္ေထာင္၊ ေငြေၾကး အဆင္ေျပပါလ်က္ သေႏၶ တားေဆး ျပတ္သြားသည့္ ကာလမွာ မလုိခ်င္ဘဲ ရလာသည့္ ကုိယ္၀န္မ်ဳိးအား ႏွစ္ဦး သေဘာတူ ေျဖရွင္း လိုက္တာမ်ဳိးက် မုန္းဖုိ႔ေကာင္းသည္။ ဖ်က္ခ်င္တုိင္း ဖ်က္ၿပီးမွ အေၾကာေဆး ထိုးတာ နာလြန္း၍ မ်က္ရည္ေပါက္ေပါက္ က်ေသာ မိန္းမမ်ဳိးေတြ ဒုႏွင့္ေဒး။
“ဖ်က္တုန္းက သည္ထက္ အမ်ားႀကီး နာမွာေပါ့”
ထုိအခါ သူတို႔အားလံုး မေက်နပ္ၾက။ ေသေကာင္ေပါင္းလဲ ဘ၀မ်ဳိးတြင္ေတာ့ ဆရာ၀န္အား ဖက္တြယ္ ထားတတ္သည္။ ၀ါ့(ဒ္)ထဲမွ ပုိက္ဆံမ်ား စုေပါင္းစိုက္ၿပီး ႏွာနပ္ယူ အသည္းအသန္ ကုသၿပီး၍ ေခါင္းေထာင္ လာၿပီဆုိလွ်င္ေတာ့ ဆရာ၀န္ ဆုိတာကိုပင္ ဆရာ လုပ္ခ်င္ၾကသည္။
“သိပ္မခက္ပါဘူး။ အဲလိုမ်ဳိး ေဆးခန္းေတြ ရိွတယ္။ အေတာင့္ေလး တစ္ေတာင့္နဲ႔ အလုပ္ ျဖစ္တယ္” ဆုိတာမ်ဳိး။ ေယာက်္ား ကုိယ္တုိင္က ကေလး ဖ်က္ခုိင္းၿပီး မိန္းမေသလုေျမာပါး ျဖစ္ေတာ့မွ ယူပါ ကယ္ပါ ေအာ္တာမ်ဳိး။ ဆိုး၀ါး စုတ္ျပတ္သည့္ စာရိတၱေတြ သူတို႔ ဘာေၾကာင့္ ဖက္တြယ္ ထားရသလဲ။ ဒါကို လူသတ္မႈလို႔ သူတို႔ မယူဆၾကဘူးလား။ ဒါဆို တစ္သက္လံုး ၾသကာသတုိ႔၊ ပါဏာတိပါတာတုိ႔ကို လိပ္ျပာ လံုစြာ ရြတ္ဆုိ ႏိုင္ပါဦးမလား။
“လြတ္လပ္စြာ ကြဲလြဲ ပုိင္ခြင့္ရိွတဲ့ ဒီမိုကေရစီေပါ့ လက်္ာရယ္၊ အေရး မစိုက္နဲ႔။ သူျဖစ္သူခံပဲ။ ငါတို႔ တာ၀န္က ရသေလာက္ ကယ္မယ္။ ၀မ္းမနည္းဘူး။ ဒါပဲ”
စစ္မွန္သည့္ ဆရာ၀န္ စိတ္ဓာတ္ဆုိတာ ျပတ္သား တတ္ဖုိ႔လည္း လုိလိမ့္မည္။ ကၽြန္မတုိ႔ ျပတ္သားရလိမ့္မည္။
၆။
“စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အမ်ားႀကီး ေပးသင့္တယ္။ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး အေၾကာင္း နယ္ေရာၿမိဳ႕ပါ သည့္ထက္ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ပို႔ခ်သင့္တယ္။ ဥပမာ NGO အဖြဲ႔အစည္းေတြ႕နဲ႔ အင္တိုက္အားတိုက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတဲ့ HHAL လုိ သင္တန္းမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီး ရိွသင့္တယ္။ ေနာက္ၿပီး မိန္းမတိုင္း စာတတ္ေျမာက္သင့္တယ္”
ေဟမာက ျဖစ္သင့္တာမ်ားအား ခ်ိန္ဆလ်က္ ေျပာေနသည္။
“စာနယ္ဇင္း မလြတ္လပ္ရင္ တင္ျပခ်င္ ေပမယ့္ ျပည္သူက သိသြားမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကို ပြင့္လင္းစြာ ဖြင့္ဟရမယ္။ ကာကြယ္လုိ႔ ရေန တာပဲ။ ေနာက္ၿပီး EC အေၾကာင္း၊ သေႏၶတားပံု အမ်ဳိးမ်ဳိး အေၾကာင္း၊ အဲဒါေတြ မီဒီယာကေန ရသမွ် ရွင္းျပရဦးမွာပဲ”
“သူတို႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီလို အလြယ္လိုက္တာလဲ ေဟမာ”
“Education နဲ႔လည္း ဆုိင္တယ္။ Attitude နဲ႔လည္း ဆုိင္တယ္။ Culture နဲ႔လည္း ဆုိင္တယ္။ ပညာ မတတ္ေတာ့ လုပ္မိသြားတာ ထားေတာ့၊ ပညာတတ္ အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ဳိးမွာတင္ စုတ္ျပတ္ေနတဲ့ စာရိတၱေတြ ရိွတယ္ လက်္ာ။ ဒါကုိ သူတို႔က လူသတ္တယ္ မယူဆဘူး။ သေႏၶသား ဆုိတာ အသက္မပါတဲ့ အစိုင္အခဲေလးလို႔ သေဘာ ထားၾကတာ။ မသိလြန္းၾကတာ၊ ေခါင္လြန္းၾကတာ”
“လူငယ္ေလးေတြကို အရမ္း ႏွေျမာတယ္ ေဟမာ၊ ခုမွ တစ္ဟုန္ထိုး ပ်ံတက္ၾကမွာ၊ သူတို႔ရဲ႕ အေတာင္ပံေတြက ခမ္းနားတယ္။ ငါတုိ႔လို ေညာင္းညာေနတဲ့ ေတာင္ပံမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး။ သူတုိ႔အတြက္ ႏွေျမာမိတယ္”
ကၽြန္မကေတာ့ တိုးတက္သည့္ နည္းပညာ ေခတ္ထဲမွ အုိင္က်ဴျမင့္မား ၾကေသာ လူငယ္ေလးေတြကို ပိုလို႔ ႏွေျမာမိသည္။ သူတုိ႔ဆီက ကၽြန္မတုိ႔ သင္ယူရမွာေတြ အမ်ားႀကီး ရိွေသးသည္။ အေတာင္ေလးေတြ တျဖဳတ္ျဖဳတ္ ေႂကြကုန္တာေတာ့ ၾကည့္မေကာင္းပါ။
“စာတတ္လာၿပီ ဆုိပါေတာ့။ စာဖတ္ေအာင္ လုပ္ရဦးမယ္။ တျခား မီဒီယာကေနလည္း တြင္က်ယ္စြာ ပညာ ေပးရဦးမယ္။ အဲဒါေတြ သိေန႐ံု မက က်င့္သံုးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားေစရဦးမယ္”
ေဟမာက သက္ျပင္း တစ္ခ်က္အား ေလးကန္စြာ မႈတ္ထုတ္ လုိက္ေလသည္။ ကၽြန္မတုိ႔ေတြ ဘာေတြ လုပ္ေပးႏိုင္မလဲ။ ရႏုိင္သမွ်ေတာ့ ျခစ္ကုတ္ ႀကိဳးစား ေနဦးမွာပဲ ျဖစ္သည္။
၇။
သႀကၤန္ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီ။ Post သႀကၤန္ကာလဆုိလွ်င္ျဖင့္ အတိတ္တေစၧ ေရာ ပစၥဳပၸန္တေစၧပါ ေျခာက္လွန္႔ ေနတတ္ၿပီ။ တျခား အခ်ိန္မ်ဳိးမွာလည္း အေဘာရွင္း ေပးရွင့္ေတြ မ်ားရေနသည့္ အထဲ သႀကၤန္တြင္း ၿပီးလွ်င္ ပုိ၍ ေတြ႔ရ တတ္တာ အေတာင္ပံေတြ အစြမ္းကုန္ ျဖန္႔ၾကက္ထားေသာ လူငယ္ အုပ္စုတြင္ ျဖစ္ေနေတာ့သည္။
“ေလာင္းကာပက္ကာ ေမာင္ရင္းႏွမ ပမာၾကည္လင္စြာ” ဆုိတာမ်ဳိး မရိွ ေတာ့ဘူးလား။ ေတြ႔တာႏွင့္ သည္ေလာက္ပင္ လြယ္ကူ ေနၾကၿပီတဲ့လား။ လိုက္မမီႏိုင္ပါ။ ေနာင္ႏွစ္ သႀကၤန္ေတြမွာ အခ်စ္ႏွင့္ အျခစ္ ညီမွ်ျခင္း ခ်ေနရ ဦးမွာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ေတြ၏ အ႐ႈပ္ထုပ္မ်ား အတြက္ သားအိမ္ ျခစ္ဖုိ႔ ေစာင့္ေနရဦးမွာပဲ။ ထုိအေတြးေၾကာင့္ ၾကက္သီး ထမိသြားသည္။
ႏွစ္သစ္ကူးမွာ အကုသိုလ္အား လက္ထပ္ ထိမ္းျမားလုိက္တာမ်ဳိး အတြက္ေတာ့ သူတုိ႔အစား ၀မ္းနည္းရသည္။ သႀကၤန္ ဆုိတာကိုေတာ့ ကၽြန္မ တစ္ေယာက္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ေမွ်ာ္လင့္ ရင္ခုန္ေနရဦးမွာပဲ ျဖစ္သည္။ သန္႔ရွင္းေသာ သႀကၤန္ မိုးေရစက္ေတြအား ပိေတာက္ဖူး စုိ႐ံုသာ ပက္ဖ်န္းႏိုင္ပါ ေစဟု ဆုေတာင္းလ်က္က ၀ါ့(ဒ္)ေစာင့္ႀကီး အျဖစ္သာ ေဆး႐ံု၌ က်န္ရစ္ ေလဦးေတာ့ မိလက်္ာ။
လင္းစက္ႏြယ္
(Teen မဂၢဇင္း၊ဇူလိုင္လ ၂၀၁၁)
